Różnorodność w kropli: co decyduje o różnorodności grzybów w nektarze?
23 03 2026
Naukowcy z Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego, Kamil Kisło i Marcin Mazurkiewicz (pierwsi autorzy), Bartłomiej Starzyński, prof. dr hab. Marcin Zych i dr inż. Katarzyna Roguz (autor korespondencyjny) wraz z Mikołajem Wołącewiczem z Instytutu Bioinżynierii Wydziału Biologii UW, są głównymi autorami artykułu naukowego dotyczącego wpływu cech kwiatów, odwiedzających je zapylaczy oraz składu chemicznego nektaru na jego mykobiom, czyli skład gatunkowy grzybów go zasiedlających. Artykuł pt. „Plant–pollinator interactions and floral and nectar traits shape the diversity of the nectar mycobiome” ukazał się na łamach Scientific Reports. Praca powstała przy udziale biologów z Uniwersytetu w Białymstoku.
Nektar kwiatowy tradycyjnie postrzegany jest jako pożywienie dla zapylaczy. Dla mikroorganizmów wydzielina stanowi jednak wymagające środowisko, zasiedlane przez wyspecjalizowane gatunki. Mikroorganizmy obecne w nektarze mogą zmieniać jego właściwości, wpływać na zachowanie zapylaczy, a tym samym oddziaływać na sam proces zapylania. Mimo że od dawna wiadomo, iż z nektarem związane są liczne grzyby, mechanizmy decydujące o ich różnorodności pozostawały dotąd słabo poznane.
Aby lepiej zrozumieć czynniki kształtujące mykobiom, badacze przeanalizowali dziesięć gatunków roślin owadopylnych należących do dziewięciu rodzin. Zbadano skład chemiczny nektaru, m.in. cukry i aminokwasy, przeprowadzono identyfikację taksonomiczną grzybów oraz oszacowano bioróżnorodność grzybów związanych z nektarem. Porównano przy tym nektar roślin dostępnych dla odwiedzających je zwierząt, z nektarem z kwiatów zaizolownych w stadium pąka, a tym samym nieodwiedzonych przez gości kwiatowych, co pozwoliło zrozumieć wpływ odwiedzin gości kwiatowych na mykobiom nektaru.
Analizy wykazały, że jednym z ważniejszych czynników kształtujących mykobiom są właściwości nektaru ze szczególnym uwzględnieniem obecności glukozy i fruktozy, przy mniejszej roli właściwości kwiatu oraz gości kwiatowych. Jednocześnie stwierdzono różnice w składzie chemicznym nektaru między kwiatami otwartymi a izolowanymi, co sugeruje, że odwiedzające kwiaty zwierzęta mogą pełnić rolę wektorów mikroorganizmów, przenosząc je między roślinami, a pośrednio także wpływać na właściwości samego nektaru.
Wykazano również obecność grzybów, które nie są uznawane za typowe gatunki zasiedlające nektar. Wiele z tych taksonów, w tym także grzyby nitkowate, może wykorzystywać nektar jako miejsce czasowego transportu lub przejściowego bytowania. Sugeruje to, że nektar jest bardziej dynamicznym i otwartym ekosystemem, niż dotąd sądzono.
Badanie to pokazuje, że w układzie roślina-zapylacz ważną rolę odgrywa również „trzeci gracz” – mykobiom. Obecność grzybów może modyfikować właściwości nektaru, wpływając na zachowanie owadów, a tym samym potencjalnie także na skuteczność zapylania. Uwzględnienie mykobiomu w badaniach nad bioróżnorodnością otwiera nowe perspektywy dla lepszego rozumienia funkcjonowania ekosystemów oraz ochrony gatunków owadopylnych.
Serdecznie gratulujemy artykułu!
Link do publikacji: https://doi.org/10.1038/s41598-026-42903-3
Badania zostały sfinansowane ze środków programu IDUB Nowe Idee.