Prof. Anna Karnkowska z grantem NCN OPUS 30+LAP/Weave na badania pasożytniczych protistów z grupy Perkinsea

30 07 2026

Dr hab. Anna Karnkowska, prof. ucz. z Instytutu Biologii Ewolucyjnej Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego otrzymała grant z Narodowego Centrum Nauki w wysokości 1 690 660 zł w ramach konkursu OPUS 30+LAP/Weave na realizację projektu pt. „Różnorodność, ekologia i interakcje pasożytniczych protistów z grupy Perkinsea w ekosystemach słodkowodnych”. Partnerem projektu po stronie czeskiej jest Biology Centre, Czech Academy of Sciences, a kierowniczką tamtejszego zespołu badawczego – dr Elisabeth Hehenberger.

Pasożytnictwo jest jedną z najpowszechniejszych strategii życiowych w przyrodzie i odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu ekosystemów. Mimo to wiele pasożytniczych mikroorganizmów pozostaje praktycznie nieznanych. Dotyczy to szczególnie grupy Perkinsea, jednokomórkowych protistów licznie występujących w środowiskach słodkowodnych, których gospodarze, cykle życiowe i znaczenie ekologiczne nadal pozostają zagadką.

Celem projektu jest poznanie różnorodności Perkinsea oraz wyjaśnienie ich roli w ekosystemach słodkowodnych. W ramach badań będą identyfikowani gospodarze tych mikroorganizmów, analizowane drogi ich rozprzestrzeniania oraz określane czynniki środowiskowe wpływające na występowanie tych pasożytów. Badania będą prowadzone na jeziorach Pojezierza Mazurskiego, obejmujących szeroki zakres warunków środowiskowych, od jezior o niewielkim stopniu przekształcenia, po zbiorniki silnie zmienione przez działalność człowieka.

W projekcie wykorzystane zostaną nowoczesne metody biologii molekularnej, w tym metabarkodowanie oparte na długich odczytach, sekwencjonowanie pojedynczych komórek oraz analizy transkryptomiczne, uzupełnione eksperymentami laboratoryjnymi. Połączenie tych technik pozwoli nie tylko wykryć obecność Perkinsea, lecz także zidentyfikować ich gospodarzy oraz lepiej poznać mechanizmy oddziaływań między pasożytem a żywicielem.

Wyniki projektu dostarczą nowych informacji o bardzo różnorodnej, a zarazem jednej z najsłabiej poznanych grup pasożytniczych mikroorganizmów eukariotycznych występujących w ekosystemach słodkowodnych. Pozwolą również lepiej zrozumieć rolę pasożytnictwa w funkcjonowaniu tych ekosystemów. Badania pomogą określić, w jaki sposób działalność człowieka wpływa na relacje między pasożytami i ich gospodarzami, co ma istotne znaczenie dla ochrony bioróżnorodności wód śródlądowych.

Serdecznie gratulujemy otrzymania grantu i trzymamy kciuki za realizację projektu!

Więcej informacji na stronie NCN:
https://www.ncn.gov.pl/aktualnosci/2026-07-07-26-miedzynarodowych-projektow-opus-lap