Dieta hybryd wilka i psa w Polsce nie różni się od diety wilków

08 05 2026

Hybrydy wilka i psa w Polsce jedzą to samo co wilki. Najnowsze badania pokazują, że ich dieta opiera się przede wszystkim na dzikich kopytnych: sarnach, danielach i dzikach. Oznacza to, że hybrydy są nie tylko problemem genetycznym, ale mogą też zajmować podobne miejsce w ekosystemie i konkurować z wilkami o pokarm.

Hybrydyzacja wilków z psami jest jednym z ważnych wyzwań w ochronie wilka. Krzyżowanie się tych zwierząt może prowadzić do powstawania płodnych hybryd, a w konsekwencji do przenikania genów psa domowego do populacji wilków i rozmywania ich dzikiej puli genowej. Problem nabrał znaczenia po objęciu wilka ochroną w 1998 roku, gdy gatunek zaczął wracać nie tylko do dużych kompleksów leśnych, ale także do krajobrazu pól, wsi i mniejszych lasów, gdzie ryzyko kontaktu z psami jest większe. Szacuje się, że w Polsce żyje około 8 mln psów, z czego co najmniej 138 tys. swobodnie porusza się po lasach. Dlatego ważne stało się pytanie, czy hybrydy żyją i polują jak wilki, czy raczej korzystają z łatwiejszego pokarmu związanego z człowiekiem, takiego jak odpadki i padlina.

Na to pytanie odpowiedział międzynarodowy zespół z wiodącym udziałem badaczy z Wydziału Biologii UW. Naukowcy zbadali dietę hybryd wilka i psa, analizując zawartość ich odchodów. Hybrydy rozpoznawano na podstawie wyglądu, nagrań z fotopułapek oraz analiz DNA. Skład pokarmu określano na podstawie szczątków ofiar, takich jak włosy, kości, fragmenty kopyt i inne pozostałości.

Wynik okazał się jednoznaczny. Hybrydy żywiły się głównie  dzikimi zwierzętami kopytnymi. Największy udział w biomasie pokarmu miały sarna, daniel i dzik, a mniejsze jeleń i łoś. Zając i bóbr były jedynie uzupełnieniem diety, a psy i koty pojawiały się jedynie śladowo.

Fot. Hybrydy wilka i psa oraz samiec wilka w Lasach Szubińskich w centralnej Polsce. Kadr z nagrania wykonanego fotopułapką przez Stowarzyszenie dla Natury „Wilk” (fotografia pochodzi z omawianej publikacji: No difference in the food composition between wolf × dog hybrids and wolves in Poland, Kwiatkowska et al., 2026).

Dieta hybryd była bardzo podobna do diety wilków. U wilków z nizinnych lasów Polski dzikie kopytne również dominowały, stanowiąc średnio 94,5 proc. biomasy pokarmu. Wskaźniki porównujące nisze pokarmowe pokazały bardzo silne nakładanie się diety hybryd i wilków. Różnice między hybrydami a wilkami z niektórych lasów nie były większe niż naturalne różnice między wilkami żyjącymi w różnych regionach Polski.

Autorzy wskazują kilka możliwych wyjaśnień tego podobieństwa. Psy, choć często korzystają z pokarmu pochodzenia antropogenicznego, nadal potrafią polować. Hybrydy mogą też uczyć się polowania od wilków. W badanych przypadkach wszystkie analizowane hybrydy miały wilcze mitochondrialne DNA, co pasuje do scenariusza, w którym matką jest wilczyca, a ojcem pies. Jeśli młode są wychowywane w środowisku naturalnym przez matkę-wilczycę, uczą się od niej na co i w jaki sposób polować.

Badania pokazują, że hybrydy wilka i psa nie są wyłącznie problemem genetycznym. Skoro jedzą to samo co wilki, mogą zajmować podobną niszę ekologiczną i korzystać z tych samych zasobów. Autorzy podkreślają, że skuteczna ochrona wilków wymaga zmniejszania liczby wolno biegających psów i zapobiegania ich wchodzeniu do siedlisk wilków. Bez tego ochrona dzikiego charakteru populacji wilka — zarówno genetycznego, jak i ekologicznego — będzie znacznie trudniejsza.

Artykuł „No difference in the food composition between wolf × dog hybrids and wolves in Poland” ukazał się w czasopiśmie Global Ecology and Conservation. Autorami pracy ze strony Wydziału Biologii UW są dr inż. Iga Kwiatkowska, dr hab. Sabina Pierużek-Nowak, prof. ucz., mgr Michał Figura oraz dr hab. inż. Robert W. Mysłajek, prof. ucz. Badania finansowało Narodowe Centrum Nauki, a monitoring hybryd wspierało Stowarzyszenie dla Natury „Wilk”.

Badania zostały sfinansowane ze środków Narodowego Centrum Nauki w ramach grantu Preludium Bis nr  2019/35/O/NZ8/01550, pod kierownictwem dr. hab. inż. Roberta Mysłajka, prof. ucz.

Serdecznie gratulujemy opublikowani badań. Cały artykuł dostępny pod linkiem: https://doi.org/10.1016/j.gecco.2026.e04212