Grant OPUS NCN na badania dotyczące regulacji genetycznej kształtowania pędów roślin

09 12 2025

Dr hab. Rafał Archacki z Zakładu Biologii Systemów Instytutu Biologii Eksperymentalnej i Biotechnologii Roślin Wydziału Biologii UW otrzymał finansowanie z Narodowego Centrum Nauki w kwocie 3 473 600 PLN w ramach konkursu OPUS 29 na realizację projektu pt. „Rola kompleksu remodelującego chromatynę SWI/SNF w regulacji architektury pędu u Arabidopsis i jęczmienia”.

Liczba i rozmieszczenie pędów bocznych są jednymi z głównych czynników determinujących produktywność roślin uprawnych, jednak mechanizmy molekularne odpowiadające za regulację tych cech są dość słabo poznane. Zgodnie z aktualną wiedzą architektura roślin jest kształtowana przez programy rozwojowe oparte na działaniu regulatorów transkrypcyjnych oraz hormonów roślinnych, w szczególności strigolaktonów.

Wstępne badania przeprowadzone w grupie Rafała Archackiego sugerują, że w kontrolę powstawania pędów bocznych może być zaangażowane białko BRM, będące podjednostką jądrowego kompleksu białkowego SWI/SNF, który pełni rolę regulatora różnych programów rozwojowych oraz odpowiedzi roślin na stresy i fitohormony.

Celem projektu jest zbadanie roli kompleksu SWI/SNF związanego z białkiem BRM w regulacji powstawania i wzrostu pędów bocznych, w tym jego powiązania ze ścieżką sygnalizacji strigolaktonów. Badania będą prowadzone w modelowej roślinie Arabidopsis thaliana (rzodkiewnik pospolity) oraz w gatunku uprawnym Hordeum vulgare (jęczmień).

Projekt poszerzy wiedzę o podstawach molekularnych kształtowania architektury roślin u gatunków dwu- i jednoliściennych oraz pozwoli na wytworzenie nowych mutantów w jęczmieniu, które staną się ważnym narzędziem do dalszych badań nad funkcją kompleksów SWI/SNF w zbożach.

Serdecznie gratulujemy uzyskanego finansowania i życzymy owocnych badań oraz powodzenia w pozyskiwaniu środków na kolejne projekty!

Szczegóły dotyczące konkursu OPUS 29 można znaleźć na stronie NCN: https://www.ncn.gov.pl/konkursy/wyniki/2025-11-28-opus-preludium