Nagroda im. prof. Włodzimierza Krzyżosiaka za publikację w Nature z udziałem badaczy z Wydziału Biologii UW

22 09 2026

Naukowcy z Wydziału Biologii UW oraz Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie wraz ze współpracownikami z kilku innych polskich jednostek otrzymali Nagrodę im. prof. Włodzimierza Krzyżosiaka za najlepszą pracę doświadczalną w zakresie badań nad kwasami nukleinowymi wykonaną w polskim laboratorium i opublikowaną w 2025 roku. Nagroda została przyznana przez Komitet Biologii Molekularnej Komórki Polskiej Akademii Nauk.

Nagrodzona publikacja „Re-adenylation by TENT5A enhances efficacy of SARS-CoV-2 mRNA vaccines” ukazała się w prestiżowym czasopiśmie Nature. Współautorami związanymi z Wydziałem Biologii UW są mgr Wiktoria Orzeł, dr Sebastian Jeleń, mgr Wiktor Antczak, dr Aleksandra Brouze, dr Katarzyna Matylla-Kulińska i dr hab. Seweryn Mroczek prof. ucz (autor korespondencyjny) z Instytutu Genetyki i Biotechnologii Wydziału Biologii UW oraz prof. dr. hab. Andrzej Dziembowski (autor korespondencyjny) z Instytutu Biologii Rozwoju i Nauk Biomedycznych Wydziału Biologii UW.

W nagrodzonej pracy naukowcy opisali mechanizm, który pomaga wyjaśnić, dlaczego mRNA wykorzystywane w szczepionkach może dłużej i skuteczniej działać w komórkach. Kluczową rolę odgrywa w nim enzym TENT5A, który wydłuża tzw. ogon poli(A) znajdujący się na końcu cząsteczki mRNA. Dzięki temu mRNA staje się bardziej stabilne, pozostaje dłużej aktywne w komórce i może być wykorzystywane do produkcji większej ilości antygenu pobudzającego odpowiedź układu odpornościowego.

Badacze wykazali również, że po podaniu szczepionki mRNA szczególnie ważną rolę odgrywają makrofagi – komórki układu odpornościowego, które pobierają mRNA i na jego podstawie produkują antygen. Odkrycie mechanizmu działania TENT5A może w przyszłości pomóc w projektowaniu skuteczniejszych szczepionek i innych terapii wykorzystujących technologię mRNA.

Prof. Andrzej Dziembowski w tym samym konkursie otrzymał również wyróżnienie jako współautor artykułu „Chemical circularization of in vitro transcribed RNA for exploring circular mRNA design”, opublikowanego w Nature Communications.

Serdecznie gratulujemy wszystkim nagrodzonym naukowcom!

Publikacja w Nature dostępna pod linkiem: https://www.nature.com/articles/s41586-025-08842-1

Publikacja w Nature Communications: https://www.nature.com/articles/s41467-025-61775-1