Grant SONATA 21 na badania nad babeszjozą psów i jej przenoszeniem przez kleszcze

03 07 2026

Dr Dorota Dwużnik-Szarek z Zakładu Eko-Epidemiologii Chorób Pasożytniczych (Instytut Biologii Rozwoju i Nauk Biomedycznych) jest członkinią konsorcjum realizującego projekt pt. „Immunologiczne, epidemiologiczne i genetyczne aspekty interakcji żywiciel–wektor–patogen w przebiegu babeszjozy psów wywołanej przez Babesia canis”, który otrzymał finansowanie z Narodowego Centrum Nauki w wysokości 1 699 050 zł w ramach konkursu SONATA 21. Na realizację projektu przez Uniwersytet Warszawski przeznaczono 762 780 zł. Kierowniczką projektu jest dr Marta Maruszewska-Cheruiyot z Uczelni Łazarskiego w Warszawie.

Babeszjoza psów, wywoływana przez wewnątrzkomórkowego pasożyta krwi Babesia canis, należy do najczęściej diagnozowanych chorób odkleszczowych u psów w Polsce. Choroba ta stanowi poważny problem w medycynie weterynaryjnej ze względu na szerokie spektrum objawów klinicznych — od przebiegu bezobjawowego po ciężką, często śmiertelną postać. Czynniki odpowiedzialne za tak zróżnicowany przebieg kliniczny zarażenia B. canis u psów pozostają nieznane.

Głównym wektorem B. canis jest kleszcz Dermacentor reticulatus, który w Polsce występuje w dwóch populacjach —wschodniej i zachodniej — z przerwą w zasięgu biegnącą w centralnej części kraju. Do tej pory DNA B. canis wykrywano wyłącznie we wschodniej populacji D. reticulatus, co odpowiada wysokiej zachorowalności na psią babeszjozę w tym regionie. Niemniej jednak przypadki psiej babeszjozy są również zgłaszane na terenie zachodniej części kraju, mimo braku wykrycia DNA B. canis w populacji zachodniej D. reticulatus.

Naukowczynie chcą sprawdzić, w jaki sposób odpowiedź immunologiczna żywiciela (psa) oraz różnorodność genetyczna pasożyta wpływają na przebieg kliniczny babeszjozy psów. Ponadto planują wyjaśnić różnice w występowaniu B. canis pomiędzy dwiema populacjami D. reticulatus.

Badaczki przeprowadzą kompleksowe, interdyscyplinarne badania obejmujące immunologiczne, epidemiologiczne i genetyczne aspekty babeszjozy psów, z wykorzystaniem najnowocześniejszych dostępnych metod analitycznych. Współpraca dwóch zespołów badawczych —specjalizujących się w immunoparazytologii oraz w biologii kleszczy i chorobach odkleszczowych — zapewni skuteczną realizację projektu.

Serdecznie gratulujemy otrzymania grantu i trzymamy kciuki za jego realizacje!

Szczegóły dotyczące konkursów Narodowego Centrum Nauki na stronie: https://www.ncn.gov.pl/aktualnosci/2026-06-11-wyniki-opus30-sonata21