Problematyka badawcza

Różnorodność biologiczna jest jednym z najważniejszych zasobów przyrodniczych. W naszym zakładzie stosujemy nowoczesne techniki molekularne oraz bioinformatyczne w celu oszacowania współczesnego, jak i historycznego zróżnicowania organizmów na Ziemi. Badamy ewolucję różnych grup organizmów (glony, grzyby, rośiny kwiatowe) integrując dane genetyczne, morfologiczne, geograficzne oraz środowiskowe. Podstawą naszej pracy są techniki odtwarzania filogenezy na podstawie sekwencji kwasów nukleinowych, a także modele matematyczne opisujące ewolucję morfologii oraz zmianę zasięgów i ekologii organizmów w czasie. Oprócz korzystania z baz danych samodzielnie gromadzimy materiały podczas badań terenowych i wizyt w zielnikach. Zajmujemy się także ekspertyzami mykologicznymi oraz identyfikacją organizmów na podstawie danych molekularnych. W naszym zakładzie pracują trzy mniejsze grupy wyspecjalizowane względem badanych taksonów.

Eugleniny - systematyka, filogeneza, ewolucja

phacus

Eugleniny (Euglenida; polska nazwa: klejnotki) są bardzo starą ewolucyjnie grupą organizmów eukariotycznych zaliczaną do królewstwa Excavata, gdzie razem z heterotroficznymi wiciowcami Kinetoplastea i Diplonemea, tworzy grupę Euglenozoa. Większość znanych gatunków to bezbarwne formy heterotroficzne, pozostałe gatunki to fotosyntetyzujące eugleniny zielone, tworzące jedną linię monofiletyczną. Wspólny przodek wszystkich euglenin zielonych (euglenina heteretroficzna) nabył chloroplast w wyniku wtórnej endosymbiozy z zielenicą. Klejnotki fototroficzne są pospolitymi glonami zamieszkującymi głównie niewielkie, eutroficzne zbiorniki wody słodkiej. Przedstawiciele tej grupy występują na wszystkich kontynentach, a zdecydowana większość gatunków jest kosmopolityczna; niektóre gatunki tworzą zakwity toksyczne dla ryb i innych organizmów wodnych.

Ekologia, systematyka i ewolucja grzybów

grzyb

Mykologia, która stosunkowo niedawno uzyskała status porównywalny z zoologią i botaniką dopiero teraz zaczyna się intensywnie rozwijać. Nie istnieje jednak w Polsce ani jeden dydaktyczny ośrodek, który podobnie jak ogrody zoologiczne czy botaniczne mógłby statutowo dążyć do prezentacji i upowszechniania wiedzy o tych organizmach. Również na uniwersytetach, w tym również naszym, ten kierunek jest słabo reprezentowany. Jest to szczególnie zaskakujące z tego względu, że szacuje się liczbę gatunków grzybów na 1 mln, co czterokrotnie przekracza liczbę opisanych gatunków roślin. Co więcej, to właśnie z grzybów izoluje się wiele nowych i cennych substancji wykorzystywanych przez człowieka, a ich rola ekologiczna jest nie do przecenienia.

Ewolucja i taksonomia roślin okrytozalążkowych

foeniculum

Baldaszkowate (Apiaceae) to jedna z ważniejszych pod względem ekonomicznym rodzin roślin okrytonasiennych. Obejmuje ważne rośliny uprawne, jak np. seler, marchew, pietruszka, fenkuł i nieco już zapomniany pasternak, a także liczne rośliny przyprawowe: koper, kmin, kminek, kolendrę, anyż, trybulę i inne. Wiele baldaszkowatych to rośliny lecznicze i trujące, a niechlubną sławę zyskał szczwół, którego sokiem otruto Sokratesa (a w zasadzie wykonano na nim wyrok śmierci). Mimo tak dużego znaczenia tej rodziny, jej filogeneza, a co za tym idzie jej systematyka, jest dość słabo poznana. Zainicjowane w połowie lat 90. badania molekularne wykazały, że dotychczasowe klasyfikacje tej rodziny były sztuczne, a wiele taksonów, w tym i całe duże rodzaje - polifiletyczne. Badania te, prowadzone również w naszym laboratorium, doprowadziły do stworzenia ramowego systemu klasyfikacji baldaszkowatych - obecnie wypełnia się te ramy, analizując szczegółowo kolejne grupy.