logo Uniwersytet Warszawski


Autoreferat rozprawy doktorskiej mgr Pawła Grzechnika Drukuj
piątek, 09 stycznia 2009 14:47

„Udział terminacji transkrypcji i poliadenylacji w dojrzewaniu końca 3’ małych jąderkowych RNA u Saccharomyces cerevisiae.”

Instytut Genetyki i Biotechnologii

Promotor:

dr hab. Joanna Kufel

Recenzenci:
prof. dr hab. Krzysztof Staroń
prof. dr hab. Magda Rakowska-Boguta

Jeden z kluczowych etapów kontroli ekspresji genów – formacja końca 3’ cząsteczek RNA generowanych przez polimerazę II RNA, jest ściśle związana z terminacją transkrypcji. Po endonukleolitycznym przecięciu pre-mRNA jest poliadenylowane przez główną polimerazę poli(A) Pap1, co gwarantuje stabilność cząsteczki. Proces ten jest dokonywany przez kompleks cięcia i poliadenylacji (CPF, CF IA oraz CF IB), który jest rekrutowany współtranskrypcyjnie przez oddziaływanie z C-terminalną domeną polimerazy RNA. Inne transkrypty polimerazy II RNA, niezależnie kodowane małe jąderkowe RNA (snoRNA),po terminacji transkrypcji zależnej od białek Nrd1/Nab3 lub związanej z kompleksem cięciai poliadenylacji, są obrabiane na końcu 3’ egzonukleolitycznie przez egzorybonukleazy działające w kierunku 3’®5’: kompleks zwany egzosomem i jego jądrowy kofaktor Rrp6. Podczas wykonywania pracy doktorskiej zostało wykazane, że niezależnie trankrybowane snoRNA są syntetyzowane z dwóch klas poliadenylowanych prekursorów, powstających przez terminację transkrypcji w dwóch miejscach terminatora. Obszar I, specyficzny dla snoRNA, wiążący Nrd1/Nab3, jest głównym miejscem terminacji. Region II, zawierający sekwencję podobną do miejsca cięcia/poliadenylacji mRNA, służy jako terminator zapasowy. Pokazano, że ogony poliadeninowe są dodawane do obu klas transkryptów przez Pap1, enzym do tej pory uważany za specyficzny tylko dla mRNA. Natomiast alternatywna polimeraza poli(A) Trf4, która jest składnikiem kompleksu TRAMP4, oligoadenyluje główny prekursor powstały w miejscu I terminatora i uczestniczy w poliadenylacji przejściowych intermediatów obróbki pre-snoRNA dokonywanej przez egzosom i Rrp6. Ważniejszą rolą TRAMP4 jest udział w asocjacji kompleksu terminacyjnego Nrd1/Nab3 z genami, w których terminację transkrypcji są zaangażowane. Praca doktorska opisuje procesy syntezy snoRNA, których jednym z głównych elementów jest poliadenylacja.

Otrzymane wyniki weszły w skład publikacji:

  1. Grzechnik P., Kufel J. (2008). Polyadenylation linked to transcription termination directs the processing of snoRNA precursors in yeast. Mol. Cell 32: 247-58.
 


logo HR